Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik’teki Değişiklikler

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik

I. GİRİŞ

Yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretiminin teşvik edilmesi amacıyla; üretim lisansı sahibi tüzel kişilere yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisleri için Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi verilmesi ile 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında işletilecek YEK Destekleme Mekanizmasının kuruluşu ve işleyişini düzenlemek amacıyla kamu tüzel kişilerinin görev ve yetkileri ile ilgili gerçek ve tüzel kişilerin hak ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasları düzenleyen 01.10.2013 tarihli ve 28782 sayılı Resmi Gazete’mde yayınlanarak yürürlüğe giren Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik’te (Yönetmelik) 28.10.2016 tarih ve 29871 sayılı Resmi Gazate’de yayınlanan Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik’te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca bazı değişiklikler yapılmıştır.

II. YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİKLERİ VE TESPİTLER

1. TANIMLAR KISMINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİK

Yönetmelik’in 3. maddesinin birinci fırkasının (a) bendinde yapılan değişiklik uyarınca, biyokütlenin tanımında değişikliğe gidilmiştir. Nitekim biyokütle değişiklik önceki tanımlar kısmında, “Organik atıkların yanı sıra bitkisel yağ atıkları, tarımsal hasat artıkları dâhil olmak üzere, tarım ve orman ürünlerinden ve bu ürünlerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünlerden elde edilen kaynakları,” şeklinde tanımlanmışken, yapılan değişiklik sonrasında “İthal edilmemek kaydıyla, kentsel atıkların yanı sıra bitkisel yağ atıkları, tarımsal hasat artıkları dâhil olmak üzere, tarım ve orman ürünlerinden ve bu ürünler ile atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünlerden elde edilen kaynakları ve sanayi atık çamurları ile arıtma çamurlarını,” şeklinde tanımlanmıştır.

Yönetmelik değişikliği ele alındığında öncelikle dikkat çeken husus, işbu Yönetmelik kapsamında biyokütle tanımlaması bakımından ithal edilmeme kaydına yer verilmiş olmasıdır. Bu şekilde, ithal edilmeleri durumunda, biyokütle tanımında yer alanların Yönetmelik kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır. Tam olarak bu noktada değerlendirilmesi gereken husus, ithal edilmeme kriterinin nasıl yorumlanması gerektiğine ilişkindir. Zira, örneğin bitkisel yağ atıklarının Yönetmelik kapsamında değerlendirilebilmesi için, doğrudan bitkisel yağ atığının mı ithal edilmemesi gerekecek yoksa bitkisel yağ atığını meydana getiren bitkilerin mi ithal edilmemesi gerektiği midir? Kanımızca, Yönetmelik kapsamında düzenlenen ithal edilmeme kaydı, doğrudan biyokütle olarak değerlendirilebilecek şeyin kendisine ilişkin olup, biyokütleyi meydana getiren unsurların ithal edilmiş olup olmamasının bu anlamda bir etkisinin bulunmadığı yönündedir.
İthal edilmemiş olma kaydı dışında, kentsel atıkların, atık lastiklerin işlenmesi sonucu ortaya çıkan yan ürünlerden elde edilen kaynakların ve sanayi atık çamurları ile arıtma çamurlarının biyokütle kapsamında değerlendirildiği görülmektedir.

2. YEK DESTEKELEME MEKANİZMASINA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİK

Yönetmelik’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yapılan değişik uyarınca, Daha önce YEK Kanunu uyarınca belirlenen , Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimi yapan kişilerin bölgesinde bulundukları görevli tedarik şirketi aracılığıyla faydalanacakları fiyatların, bu kez YEK Kanunu ekli I sayılı cetvel uyarınca belirlenmesi öngörülmüştür.

3. YEKDEM GELİRİNİN HESAPLANMASI VE PAYLAŞTIRILMASI

Yönetmelik’in 15. maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, YEKDEM katılımcıları üretmiş oldukları enerjinin serbest piyasaya satışını gerçekleştirir ifadesi yerine arzını gerçekleştirir ifadesine yer verilmiştir.

İşbu yönetmelik kapsamındaki enerji üreticilerinin üretmiş oldukları enerjiyi doğrudan serbest tüketiciye satışı mümkün olmayıp, ilgili piyasa işletmecisine veya görevli tedarik şirketine

4. HİBRİT TESİSLER

Yönetmelik’in 26. maddesi kapsamında düzenlenen hibrit tesisler bakımından çeşitli değişiklikler söz konusu olmuştur. Buna göre 26. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 ve 2 numaralı kısımlarında yapılan değişiklik uyarınca, güneş enerjisi hariç, diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen enerji miktarının belirlenmesinde; kaynak türüne bağlı olarak yenilenebilir enerji kaynağından üretilen elektrik enerjisi miktarı ifadesine yer verilmemiştir. Bu anlamda ilk belirleme bakımından ayrı sayaç kullanılarak belirlendiği durumlarda, elektrik üretimine ilişkin ilgili sayaç verilerinin esas alınması gereği belirtilmiştir. İkinci olarak ilgili fıkraya eklenen (c) bendinde belirtilen durum hariç ayrı sayaç kullanılarak belirlenmediği durumlarda, bu tür üretim tesisleri için diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektrik enerjisi miktarı belirlenmez ve ilgili üretim tesisi YEKDEM kapsamında dikkate alınmayacağı kararlaştırılmıştır.

Yönetmelik’in 26. maddesinin birinci fıkrasına (c) bendi eklenmiştir. Bu bent uyarınca, elektrik üretiminin aynı üretim prosesinde farklı kaynak veya yakıt kullanılarak gerçekleştirilmesinin zorunlu olduğunun Kurul tarafından uygun bulunduğu, söz konusu zorunluluğun teknik gerekçelerle belgelendirildiği ve bu konuda varsa diğer mevzuatların gerektirdiği izin ve onayların alındığı üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisi miktarının ancak tek sayaç kullanılarak ölçülebildiği durumlarda; bu üretim tesislerinin YEKDEM kapsamındaki başvurularının değerlendirilmesine ilişkin bu Yönetmelikte yer almayan konular hakkındaki usul ve esaslar her bir üretim tesisi için Kurul Kararı ile belirlenmesi esas alınmıştır.

Yönetmelik’in 26. maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, hibrit tesisin bulunduğu bölgedeki dağıtım şirketine, hibrit tesislerde üretilen elektrik enerjisi içerisindeki güneş enerjisi dışındaki diğer yenilenebilir enerji kaynağına dayalı olan ve birinci fıkra çerçevesinde tespit edilen elektrik enerjisi üretim miktarını her fatura dönemi için Piyasa İşletmecisine ve görevli tedarik şirketine bildirme yükümlülüğü yanında, bu miktarı öncelikle belirleme yükümlülüğü de getirilmiştir. Ayrıca ilgili lisans sahibi tüzel kişi, bu fıkra kapsamında yapılacak belirleme için gerekli bilgi ve belgeleri zamanında ilgili dağıtım şirketine sunmakla yükümlü kılınmıştır.

Yönetmelik’in 26. maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, hibrit üretim tesisinin bulunduğu bölgedeki dağıtım şirketinin yerinde inceleme yapabileceği tesisin belirlemesinde, aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinin (c) bendi kapsamındaki üretim tesislerinin esas alınacağı düzenlenmiştir.

Yönetmelik’in 26. maddesinin dördüncü fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, işbu yönetmeliğin uygulanması bakımından, ilgili dağıtım şirketinin, Bakanlığın onayladığı elektrik üretim projesinde yer alan kaynak yanında yakıta dair de tespit yükümlülüğü olduğu düzenlenmiştir.

Yönetmelik’in 26. Maddesine beşinci fıkra eklenmiştir. İlgili fıkra uyarınca, birinci fıkranın (c) bendi çerçevesinde hesaplamalarda dikkate alınan verilerin gerçeği yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, ilgili dağıtım şirketi söz konusu durumu üç işgünü içerisinde Kuruma ve Piyasa İşletmecisine bildirmesi yükümlülüğü getirilmiştir. Piyasa İşletmecisinin, söz konusu bildirimin kendisine ulaştığı dönemden sonra gelen uzlaştırma döneminde söz konusu bildirim hakkında ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli düzeltici iş ve işlemleri yapması zorunlu kılınmıştır. Söz konusu gerçeğe aykırı durumun ilgili lisans sahibi tüzel kişinin kusurundan kaynaklandığının Kurul tarafından değerlendirildiği hallerde, söz konusu tüzel kişi hakkında Kanunun 16 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilmesi kararlaştırılmıştır.

Saygılarımla,

Av. Mehmet Durmaz

MGM Hukuk & Danışmanlık